BARIS MANÇO
(02.01.1943 - 31.01.1999)

"Geçmisine sahip olmayan bugünü anlayamaz
ve gelecegini kuramaz."

Besteci, Yorumcu, Televizyon Programi Yapimcisi ve Sunucusu
Birçok Ilklere ve Rekorlara Imzasini Atmis Bir Türk Halk Adami:


Savas MANÇO
Baris Manço, 1943 yilinin 1 Ocak'in 2'sine baglayan gece Üsküdar, Zeynep Kâmil Dogumevinde dünyaya geldi. Babasi Ismail Hakki Bey ve Annesi Rikkat hanimin dört bes yildir tüm siddetiyle devam eden ikinci Dünya Savasinin insanliga getirdigi "Baris Özlemi"ni dile getirmek ve tüm Cihan'a tercüman olmak istemeleri onlari, Türkiye'de ilk defa bir çocuga "Baris" adini vermeye yönlendirmistir. Ogullari da tüm yasami boyunca onlari mahcup etmemis, hayirli bir evlat olmus ve sonunda, Tanrisina kavusurken bizlere; "Insanligin Baris Içinde Yasayabilmesi" için düsünülüp hazirlanmis ve 56 yil süreli bir ömre yayilmis; çok önemli ve çok degerli bir ürün dizesi birakmistir.

41 yillik kendine özgü kültür çalismasi Türk Ulusu'nu; Baris ve Umut yolunun, sevgi, saygi ve güven içinde ortaya konacak özverili kisisel çaba'dan geçtigini vurgulayan yapitiyla, benligi ve yüregi etrafinda birlestirebilmistir. Bu yüzden ve de dogal olarak, ülkesinin en çok sevilen kisilerinden biri olmustur.
Baris Manço Ankara Koleji ve Istanbul-Yeldegirmeni ilkokullarindan ve Galatasaray (numarasi 1018, lâkabi Küçük Ayi) Lisesi'nden sonra, 1969'da Belçika-Liège Kraliyet Güzel Sanatlar Akademisi'nde ögrenimini tamamladi. Dünya dillerinden Türkçe, Fransizca, Ingilizce ve Japonca'yi iyi konusur ayrica Almanca, Arapça, Hollandaca, Ispanyolca ve Italyanca araciligiyla da derdini anlatabilirdi.
Ailesinden, milletinden, egitiminden, yasamindan ve, en önemlisi, Tanri vergisi olan yeteneklerinden ve benliginden aldigi zengin bilgi ve kültür toplami onun tüm dünya insanlariyla dogrudan, sevimli ve karsilikli verimli, yüksek dereceli bir iletisim kurabilmesine basamak olmustur.






Baris Manço ilk kez sahneye 1958 yilinda, Moda Dügün Salonunda çikti. Ardindan, sinif arkadaslariyla kurdugu Harmoniler adli gurubuyla, Galatasaray Lisesi Tevfik Fikret Salonu'nda dikkati çekti. 41 yili bulan sanat yasamini ve özgün müzigini, içlerinde Mogollar'inda bulundugu Türk ve yabanci bir çok müzisyenle, vatani görevini Topçu Tegmeni olarak bitirdigi 1973'ten, 31 Ocak 1999'a kadar da ismini, her aksam Istanbul Haydarpasa garindan hareket edip 3 gün boyunca Anadolu'yu Kuzeybati - Güneydogu verevlemesine geçerek Dicle irmaginin kaynaklarindan birine yakin bir yerlere dar bir alanda kalmis küçücük Kurtalan'i; bu eski Mezopotamya sehrini; Dogu Roma ve Osmanli Imparatorluklarinin bassehrine; Türkiye'nin en büyük sehrine baslayan iddiasiz trenden alan, kendi gurubu "Kurtalan Ekspresi" ile paylasti.

Besteledigi 200'ün üzerindeki sarkinin bir bölümü Yunanca, Romence, Bulgarca, Arapça, Farsça, Kürtçe, Japonca, Ibrânice, Fransizca, Ingilizce ve Hollandaca'ya çevrilerek, kendisi ve / veya baska sanatçilar tarafindan seslendirildi.

Baris Manço'nun tüm sarkilari atasözleriyle bezenmis sade kaliplar içinde, neredeyse "çocuk dilinde yazilmis" diyebilecegimiz kadar kolay anlasilan dizeler olmalarina karsin, içerikleri çok derin anlamlar tasirr. Aslinda Baris Manço sarkilarini ve yasaminin son 11 yilini dolduran "7 den 77 ye" ve "Dolu Dizgin" televizyon programlarini, Atatürk'ün basilkesi "Yurt'ta baris - Evren"de baris ikili çizgisi etrafina, tig isi örercesine sabirla bezemistir. Öylesine ki yapit buram buram; toplumumuz açisindan Cumhuriyetimiz, Milli bütünlügümüz ve beraberligimiz, Evrensel kardeslik ve Evrensel baris; birey acisindan da (yapacagini en iyi sekilde yapmak için) Özverili çalisma, Esitlik, Dogruluk, Alçakgönüllülük, dogaya ve insana Saygi, Sevgi, Aile bütünlügü, Egitim (sarkilarindan birinin adi sadece "Oku bakiyim, Aayı!"dir. 1992 -1994 arasi Pazar günleri yönettigi Milliyet gazetesi 4'üncü sahifesininde adi "Oku bakiyim!" idi), Geçmisin bilinmesi ve taninmasi (Baris Manço "Geçmisine sahip olmayan bugünü anlayamaz ve gelecegini kuramaz" derdi), Güven, i çbarisi ve Bireysel özgürlük kokar.

Baris Manço'dan, resmini de basarak "Türk rock idolü" diye bahseden ilk yabanci yayin, bir Amerikan ilim dergisi olan "National Geographic Magazin'in Mart 1973 (bakiniz sayfa 380) sayisi olmustur. Ardindan gelen yillarda, 5 kitanin birçok ülkesinde; hergün milyonun üstünde satan Italyan spor gazetesi "Corriere dello Sport" dahil; yüzlerce basin organi Baris Manço'yu konu etmistir. Bunun sonucu olarak ta Baris Manço'nun telif haklari bordrolarinda Venezuella, Kongo Brazavil veya Malezya gibi uzak ülkeleri görmek olagan olmustur.

Baris Manço, 41 yillik sanat yasami boyunca ülkesinin küçük - büyük bütün sehirlerinde binlerce kere sahneye çiktigi gibi Japonya, Malezya, Avustralya, Kongo, Arjantin, Amerika Birlesik Devletleri, Rusya, eski Sovyetler Birliginin Türkî cumhuriyetleri ve bölgeleri, Arap ülkeleri, Kibris, Bulgaristan, Bosna, Almanya, Hollanda, Isviçre, Avusturya, Belçika ve Fransa'da da sarkilarini icra etmis ve bu ülkelerin radyo ve televizyonlarina konuk olmustur.
1988 yili Ekim ayinda TRT1'de çocuk ve aileye yönelik, belkemigi Baris Manço'nun müzigi olan bir "eglenceli egitim ve kültür programi" basladi: "7 den 77 ye". Bu programin ülküsü ve islevi su idi: yoksulluk, ates ve kan ile dolu bir ortamda yasamasina karsin Evren vatandasi hâlâ gülebilir! Baska bir deyimle program, "Gerçege sadik kalarak gerçekçi basina alternatif olmak" savinda idi. 1996 sonunda TGRT'den geçtikten sonra, 6 Aralik 1998 günü ATV'de, 378'inci sayisiyla seyircisine veda eden program evrende 100 milyonlarca kisiye ulasti (Türk televizyonlari TÜRKSAT sisteminin 3 jeostasyoner uydusu araciligiyla 5 kitaya yayin yapmaktadir). Baris Manço, 10 yil 3 ay yasayan bu program için Ekvator'dan Kutuplar'a, 5 kitada 100'den fazla degisik yöreye giderek, 600.000 km.'ye yakin yol katetti, "Evren vatandasinin gülümsemesini aradi, buldu ve baska "Evren vatandasi"na tasidi ve verdi.
1992-1993 yillarinda 52 kere her Persembe aksami saat 21.00 de TRT1 ekranina gelen "4 X 21 Dolu Dizgin" programi ise ülkemiz televizyonculuk tarihine en zengin ve en kaliteli "Talk Show" olarak geçti. "Dolu Dizgin", kardes Türkî Cumhuriyetler sanatçilariniülkemizde ilk defa konuk edip tanitan ve içeriginde ayni gün (31 Aralik 1992) podyumunda 500'den fazla çocukla birlikte 4 Devlet Baskanini konuk ederken Anadolu'nun 4 kösesi ve merkezi konumunda olan 5 kentten ve Azerbaycan, Bosna ve Kibris'tan girisler yapan tek programdir.